AŞK AHLÂKI

Tez vesilesiyle okumaya başladığım bu kitap Hilmi Ziya Ülken külliyatının ilk eserlerinden biri. Kitapta yeni bir ahlak denemesi oluşturmaya çalışıyor. Kitap daha çok islam ahlak literatüründe karşılaştığımız nazari ve ameli ahlak kitaplarının bir karışımı gibi. Hem nazariyat var hem tatbikata dair tavsiyeler. Kendi ifadesiyle ahlakı insani bir temelde ele alıyor ve ahlakın semavi ve akli olarak kurgulanamayacağını ifade ediyor. İnsani temelde ele aldığı ahlak teorisinin temel kavramları ruh, ihtiras, aşk, vahdet olarak ifade edilebilir. İnsanı tabiatın en önemli unsuru olarak kabul ederken aynı zamanda alemde varolan tevhidin inşacısı olarak görüyor. İnsanı insan yapan da onun hayvani ve içtimai yönü değil ruh kudretidir. Şayet insan bu kudretin farkında değilse şuursuzdur. İnsanlar yazara göre ahlaki olarak Halk mertebesi, Vatandaş mertebesi, Vatanperver mertebesi, İnsani Vatanperver mertebesi olarak dörde ayrılmaktadır. Yazarın bu eserinin temel çıkış noktası olarak baktığımızda seküler bir ahlak denemesi olarak da değerlendirilebilir. İşin içine tanrıyı, ahireti, vahyi v.s tamamen ortadan kaldıran ve ahlakın kaynağı olarak da insaniyet idealini kendisine mebde olarak belirleyen bir ahlak denemesi olarak ifade edilebilir.